Materiały do pobrania :

1. Wzór planu - BIBLIOGRAFIA
2. Jak wykonać opis bibliograficzny
3. Wzór planu prezentacji
4. Zasady oceniania ustnej części egzaminu

CV  Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi  

im. Zbigniewa Herberta w Warszawie

TEMATY NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO   

Z JĘZYKA POLSKIEGO

Rok szkolny 2011 / 2012

      LITERATURA

1.  Jan Kochanowski i jego twórczość jako źródło inspiracji pisarzy późniejszych epok. Dokonaj oceny artystycznych powrotów do poezji Jana z Czarnolasu.
2. Dydaktyczne funkcje literatury. Omów na wybranych przykładach pochodzących              z dwóch epok literackich.
3. Motywy oniryczne  w literaturze, ich różnorodne ujęcie i funkcje. Omów  na wybranych przykładach.
4. Motyw nieśmiertelności poety  i poezji w literaturze. Omów na przykładzie utworów literackich od starożytności do romantyzmu.
5. Ewolucja powieści historycznej i jej funkcje w odniesieniu do czasów, w których powstała. Przedstaw  na wybranych przykładach.
6. Literackie wyprawy w głąb utraconego czasu. Omów funkcje retrospekcji                            w wybranych utworach.
7. Reminiscencje i kontynuacje literackie. Omów ich rolę na wybranych przykładach liryki różnych epok.
8. Mistrzowie i uczniowie wśród twórców literatury. Omów ujawniające się w dziełach związki między ich twórczością.
9. Prześledź funkcjonowanie motywu „ars poetica” w poezji polskiej XX wieku. Rozwiń temat na przykładzie wybranych utworów.
10. Rola doświadczeń młodzieńczych w biografii bohaterów literackich.                              Ukaż różne ujęcia tego problemu.
11. Nie tylko „Ferdydurke”: szkoła w lustrze literatury. Scharakteryzuj jej obraz, odwołując się do wybranych przykładów.
12. Różne obrazy prowincji w wybranych utworach XIX i XX wieku. Przedstaw je                 i porównaj ich funkcje.
13. Biografia jako klucz do odczytania twórczości pisarza. Omów na przykładzie pisarstwa wybranego autora.
14. Motyw wróżbity i proroka oraz jego funkcje w literaturze różnych epok.                   Rozwijając temat, odwołaj się do trzech wybranych przykładów.
15. Nurt tyrtejski w wybranych utworach literatury polskiej. Omów problem w kontekście historycznoliterackim.
16. Wizerunki wodzów w literaturze. Przedstaw i porównaj wybrane przykłady                  z literatury różnych epok.
17. Sposoby i funkcje wykorzystania motywu twierdzy we współczesnej literaturze. Przedstaw zagadnienie w oparciu o wybrane utwory.
18.  Kostium i maska jako sposoby wypowiedzi  w literaturze. Omów na wybranych   przykładach.
19. Folklor jako inspiracja pisarzy  w różnych epokach. Omów na wybranych przykładach.
20. Motywy franciszkańskie w literaturze polskiej. Przedstaw je i omów  ich funkcje.
21. Motywy antyczne i ich funkcje w twórczości Zbigniewa Herberta. Omów je na wybranych utworach reprezentujących różne rodzaje literackie.
22.  Zanalizuj wpływ poezji Zbigniewa Herberta na kształtowanie postaw i dążeń  wolnościowych polskiej opozycji. Odwołaj się do wybranych wierszy Poety.
23.  Koncepcja theatrum mundi. Omów motyw teatru świata i jego funkcje na wybranych przykładach z różnych epok.
24. Rola didaskaliów w utworach dramatycznych różnych epok. Porównaj  koncepcje teatru i funkcje tekstu pobocznego.
25. Moje spotkania z dramatem współczesnym. Omów jego związki z tradycją literacką.
26.  Przemiany w dramacie, różnorodne rozwiązania teatralne  omów ich rolę                               i zasadność występowania na wybranych przykładach.
27. Rola tytułu i motta  jako znaków literackich  służących  interpretacji tekstu.            Omawiając temat, odwołaj się do przykładów z różnych epok.
28. Hymn i rozmaitość jego funkcji w literackich przekazach różnych epok.                                Omów na  wybranych przykładach.
29. Bajka – ewolucja gatunku od starożytności do współczesności . Oceń zachodzące   zmiany.
30. Literackie apele,  przesłania, testamenty. Przedstaw te sposoby dialogu pisarza                        z  czytelnikiem, odwołując się do wybranych tekstów z różnych epok.
31. Pamiętniki – prywatne kroniki z różnych czasów. Tematyka, konwencje, sposoby narracji. Omów na wybranych przykładach.
32. Myślenie wierszem – przedstaw na wybranych przykładach powinowactwa poezji       z filozofią.
33. Teoria konceptu w polskiej liryce barokowej. Zanalizuj na wybranych przykładach.
34. Spisek i konspiracja jako tematy dzieł literatury polskiej. Omów zagadnienie  na przykładzie wybranych utworów z XIX lub XX wieku.
35. Różnorodne ujęcia motywu rycerza i rycerskiej walki w powieściach historycznych XIX  i XX wieku. Omów na wybranych przykładach.
36. Groteska jako sposób kreowania rzeczywistości w dramacie XX wieku. Omów jej funkcje na wybranych przykładach.
37. Polacy w satyrze i karykaturze literackiej. Przedstaw sposoby kreowania portretów      i ich funkcje. 
38. Język ezopowy, jego cechy i funkcja w literaturze. Omów na wybranych przykładach.
39. Współczesna liryka religijna i jej rola. Zaprezentuj to zjawisko literackie, odwołując się do utworów wybranych twórców.
40. Obrazy miejsc sakralnych w literaturze XIX wieku. Przedstaw je i określ ich funkcje w budowaniu przesłania dzieła literackiego. Odwołaj się do wybranych tekstów.
41. Bohaterowie literaccy w habitach. Przedstaw sposoby kreowania postaci duchownych i ich znaczenie w literaturze różnych epok.
42. Literatura funeralna,  jej odmiany i funkcje. Zaprezentuj zagadnienie w odniesieniu do  wybranych  przykładów.
43. Świat Orientu jako źródło inspiracji w literaturze XIX i XX wieku. Zanalizuj zjawisko  na wybranych przykładach.
44. Literackie zabiegi z czasem. Interpretując różne przykłady z prozy polskiej i obcej, wyjaśnij mechanizm eksperymentów i określ ich funkcję .
45. Degradacja człowieczeństwa i próby jej przezwyciężania. Omów problem, odwołując się do przykładów literatury opisującej mechanizmy działania systemu totalitarnego.
46. Fascynacja obrzędami ludowymi w literaturze polskiej. Omów to zjawisko, odwołując się do wybranych przykładów.
47. Obraz Rosji w polskiej literaturze okresu zaborów. Omów problem, odwołując się do wybranych utworów.
48. Omów obraz Paryża i rolę, jaką pełni w wybranych utworach epickich XIX wieku.
49.  Lekarz jako bohater literacki. Omów funkcje tej postaci w wybranych tekstach  prozatorskich z różnych epok.
50. Motyw lotu i jego funkcje w literaturze. Omów zagadnienie na wybranych  przykładach.
51. Rola muzyki w literaturze różnych epok. Zaprezentuj na wybranych przykładach.
52. Motyw labiryntu w literaturze. Określ jego funkcje, odwołując się do wybranych utworów literackich XX wieku.
53. Instrumenty muzyczne jako motyw literacki. Omów sposób ich przedstawienia i funkcje w wybranych utworach z różnych epok.
54. Literackie reinterpretacje mitów antycznych. Scharakteryzuj na wybranych przykładach sposoby i cele wykorzystania opowieści mitycznych.
55.  Różnorodność światów w literaturze fantasy. Omów na wybranych przykładach trzech autorów tego gatunku.
56. Rola lektur w kształtowaniu charakterów postaci literackich. Przedstaw temat na wybranych przykładach. 

ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIEDZINAMI SZTUK

1.   Motyw arkadii i jego funkcja w różnych tekstach kultury.
2.   Różnorodne ujęcia motywu ogrodu w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienie na      wybranych przykładach.
3. Motywy mitologiczne, ich różnorodne realizacje i funkcje w literaturze i sztukach plastycznych.
4. Motywy biblijne i ich funkcje w literaturze i sztuce różnych epok. Omów na  wybranych przykładach.
5. Obrazy świata antycznego w literaturze, sztuce i filmie. Przedstaw i skomentuj na wybranych przykładach.
6. Sceny pasyjne i motyw Mater Dolorosa w literaturze, malarstwie i muzyce. Przedstaw i porównaj sposoby kreacji oraz omów znaczenie motywów  w wybranych dziełach.
7. Świat średniowiecza w literaturze, sztuce i filmie. Przedstaw i skomentuj  na wybranych przykładach.
8. Motywy infernalne i ich rola w tekstach kultury różnych epok.
9. Funkcjonowanie motywu vanitas w literaturze i malarstwie. Przedstaw na wybranych przykładach. 
10. Portret Sarmaty w literaturze i malarstwie. Rozwiń temat na podstawie wybranych dzieł  literackich i plastycznych.
11. Motyw polskiego zesłańca w tekstach kultury różnych epok. Omów  na wybranych przykładach.
12. „Ku pokrzepieniu serc”. Odwołując się do dzieł literackich i malarskich, wyjaśnij,  jak tę  ideę realizowała polska sztuka XIX wieku.
13. Motyw powstania styczniowego i jego funkcje w literaturze i malarstwie XIX wieku. Omów na podstawie wybranych przykładów.
14. Różne interpretacje wybranego powstania narodowego w literaturze i sztuce. Odwołaj się do wybranych przykładów.
15. Wskaż i porównaj różnorodne sposoby kreowania postaci historycznych w literaturze i sztuce polskiej. Omów temat, prezentując wybrane dzieła.
16. Omów obraz Warszawy i rolę, jaką pełni w wybranych tekstach kultury.
17. Warszawska Praga i jej mieszkańcy – omów sposoby przedstawiania wizerunku tej dzielnicy, wykorzystując wybrane teksty kultury.
18. Mitologizacja Tatr i jej funkcja w literaturze, sztukach plastycznych i muzyce Młodej  Polski.  Omów na wybranych przykładach.
19. Impresjonistyczna wizja świata w literaturze i malarstwie. Rozwiń temat  na wybranych przykładach.
20. Przedstaw i oceń współczesne interpretacje sceniczne i filmowe dramatu  elżbietańskiego.
21. Film jako dopełnienie dzieła literackiego. Omów te adaptacje , które stanowią oryginalną interpretację reżyserską.
22.  Filmowe realizacje dzieł Adama Mickiewicza. Dokonaj analizy wybranych obrazów i skonfrontuj je z literackimi pierwowzorami.
23. Wojciecha Hasa przygody z literaturą. Porównaj sposoby adaptacji literatury  w wybranych filmach reżysera.
24. Zbigniew Herbert i Krzysztof Kieślowski jako twórcy dekalogu człowieka czasów zagrożenia. Odwołując się do wybranych dzieł, wskaż podobieństwa i różnice.
25. Powieści Bolesława Prusa na ekranie. Dokonaj analizy adaptacji dzieł pisarza, wskazując różnice interpretacyjne i określając cele dokonanych zmian treści utworów.
26. Artysta jako bohater  literacki i filmowy. Porównaj sposoby jego kreowania               na wybranych przykładach.
27. Przedstaw i porównaj symbolikę światła i ciemności w wybranych przykładach literackich i filmowych.
28. Sakralizacja i profanacja śmierci w literaturze i filmie. Porównaj sposoby ukazywania i omów znaczenie.
29. Estetyka makabry i jej funkcja w literaturze i filmie. Omów, zwracając uwagę            na sposoby przestawiania.
30. Dzieło literackie a musical – porównaj pierwowzór z jego adaptacją na wybranych przykładach.
31. Socrealizm w literaturze i sztuce. Omów wpływ ideologii na postawę artystów i ich twórczość, przywołując wybrane przykłady.
32. Ptak jako motyw w literaturze i sztuce. Omów sposób jego kreowania, znaczenie symboliczne i funkcje w wybranych tekstach kultury.
33. Kreacja świata w opowiadaniach Brunona Schulza i obrazach Marca Chagalla. Dokonaj analizy porównawczej wybranych dzieł.
34. Zanalizuj sposób i znaczenie inspiracji malarskich w twórczości wybranego poety.
35. Autoportret w literaturze i malarstwie. Omów sposoby kreacji „ja” artysty, analizując wybrane dzieła. Uwzględnij kontekst historyczny i biograficzny.
36.  Hagiografia piórem i pędzlem malowana. Wizerunek świętego w literaturze                i malarstwie różnych epok. Omów na wybranych przykładach, uwzględniając specyfikę form artystycznego wyrazu.
37. Dzieło plastyczne jako inspiracja dla twórców literatury. Omów problem                   na wybranych przykładach.
38. Kolory, które znaczą w literaturze i sztuce. Omów funkcje barw w wybranych tekstach kultury.
39. Stworzenia fantastyczne jako motyw w literaturze i sztuce. Dokonaj porównania        na podstawie dwóch wybranych epok.
40. Zjawy, strachy, duchy i ich rola w różnych tekstach kultury. Omów problem             na wybranych przykładach.
41. Na podstawie wybranych powieści, rozważ związki literatury fantasy z europejską epiką średniowieczną.
42. Moda i strój w literaturze i sztuce różnych okresów. Oceń ich rolę w utworze i wskaż związek z kulturą epoki.
43.  Przywołując odpowiednie przykłady, omów fenomen poezji śpiewanej.
44. Motywy literackie w piosenkach Marka Grechuty. Omów ich funkcje na wybranych przykładach.
45. Motyw biesiady w literaturze, piosence i filmie. Porównaj sposoby funkcjonowania.  
46. Kicz i jego rola we współczesnej literaturze, sztuce i kulturze masowej. Omów  na   wybranych przykładach.
                                                                                       JĘZYK
     
47. Dawna i współczesna sztuka epistolarna . Dokonaj analizy porównawczej listów   z różnych epok.
48. Nowomowa, czyli język propagandy. Omów zjawisko na wybranych tekstach.
49. Eksperymenty językowe w poezji polskiej XX wieku. Wyjaśnij ich funkcje  na wybranych  przykładach.
50. Funkcje neologizmów w poezji. Omów na dowolnie wybranych przykładach  z  twórczości polskich poetów różnych epok.
51. Wpływy obce w polskim języku współczesnym. Omów mechanizmy najnowszych  zapożyczeń i oceń ich zasadność.
52. Współczesne zapożyczenia z języka angielskiego. Omów sposoby adaptacji    anglicyzmów i ustosunkuj się do zasadności ich wprowadzania do polszczyzny.
53. Rodzaje i funkcje związków frazeologicznych w reklamie. Omów  zagadnienie  na wybranych tekstach.
54.  Rozważ rolę, sposoby i zasadność zapożyczeń w języku  różnych epok.
55. Wyjaśnij na czym polegała i czemu służyła dialektyzacja w literaturze minionych  epok. Odwołaj się do konkretnych przykładów.
56. Błędy językowe w środkach masowego przekazu. Dokonaj ich analizy i klasyfikacji,  przedstaw mechanizmy ich powstania i oceń je.
57. Mówiące imiona i nazwiska w literaturze. Przedstaw zagadnienie onomastyki literackiej i ukaż jej związek z epoką.
58. Wieloznaczność wyrazów i jej konsekwencje dla procesu komunikacji .   Omów zagadnienie, analizując wybrane przykłady tekstów kabaretowych.
59. Język bohatera jako element charakterystyki postaci. Omów na podstawie  wybranych przykładów zaczerpniętych z różnych rodzajów literackich.
60. Stylistyka i topika inskrypcji nagrobnych i epitafiów. Rozwiń temat na wybranych  przykładach.
61. Imiona biblijne, słowiańskie i obce we współczesnej polszczyźnie. Zanalizuj i uzasadnij panujące tendencje w tej  dziedzinie.
62. Obraz językowy kolęd. Dokonaj analizy tekstów pieśni bożonarodzeniowych,   zwracając uwagę na zjawiska językowe i ich funkcje.
63. Sposoby wykorzystania biblijnych związków frazeologicznych. Omów  na przykładach pochodzących z różnych epok literackich.
64.  Funkcje stylizacji modlitewnych w literaturze. Omów zjawisko, wykorzystując  przykłady należące do różnych rodzajów literackich. 

  Opracował zespół nauczycieli języka polskiego CV LO

Lektury obowiązujące na egzaminie z języka polskiego
na poziomie podstawowym

1. literatura polska

− Bogurodzica w kontekście poezji średniowiecznej

− Jan Kochanowski – fraszki (od 2009 r.), pieśni i treny (wybór)

− Jan Andrzej Morsztyn – wybór wierszy

− Daniel Naborowski – wybór wierszy

− Wacław Potocki – wybór wierszy

− Ignacy Krasicki – bajki (od 2009 r.), satyry (wybór), Hymn do miłości ojczyzny

− Adam Mickiewicz – Romantyczność (od 2009 r.)

− Adam Mickiewicz Pan Tadeusz

− Adam Mickiewicz Dziady cz. III

− Juliusz Słowacki Kordian: akt I, akt II, akt III sc. 5 i 6

− Zygmunt Krasiński Nie-Boska komedia: część I, część III (scena w obozie rewolucji),

część IV (scena w obozie arystokracji i scena finałowa)

− Adam Mickiewicz – wybór wierszy

− Juliusz Słowacki – wybór wierszy

− Cyprian Kamil Norwid – wybór wierszy

− Bolesław Prus Lalka

− Eliza Orzeszkowa Nad Niemnem – fragmenty z tomu III: rozmowa Andrzejowej

Korczyńskiej z synem, rozmowa Benedykta Korczyńskiego z synem

− Eliza Orzeszkowa Gloria victis

− Maria Konopnicka Mendel Gdański

− Bolesław Prus Kamizelka

− Henryk Sienkiewicz Potop

− Kazimierz Przerwa-Tetmajer – wybór wierszy

− Jan Kasprowicz – wybór wierszy

− Leopold Staff – wybór wierszy z różnych epok

− Stanisław Wyspiański Wesele

− Władysław Stanisław Reymont Chłopi (t. I)

− Stefan Żeromski Ludzie bezdomni

− Stefan Żeromski Przedwiośnie

− Witold Gombrowicz Ferdydurke – rozdz. II, III, VI, VII, VIII, IX, X, XII, XIV

− Zofia Nałkowska Granica

− Tadeusz Borowski Pożegnanie z Marią (Pożegnanie z Marią, U nas, w Auschwitzu ...,

Proszę państwa do gazu, Bitwa pod Grunwaldem)

− Gustaw Herling-Grudziński Inny świat

− Bolesław Leśmian – wybór wierszy

− Julian Tuwim – wybór wierszy

− Maria Pawlikowska-Jasnorzewska – wybór wierszy

− Czesław Miłosz – wybór wierszy

− Krzysztof Kamil Baczyński – wybór wierszy

− Tadeusz Różewicz – wybór wierszy

− Zbigniew Herbert – wybór wierszy

− Miron Białoszewski – wybór wierszy

− Wisława Szymborska – wybór wierszy

− Stanisław Barańczak – wybór wierszy

− Jan Twardowski – wybór wierszy

− Sławomir Mrożek Tango

− Hanna Krall Zdążyć przed Panem Bogiem

Uwaga: wymagana jest także znajomość kontekstów biblijnych, antycznych i innych.

2. literatura powszechna

− Sofokles Król Edyp

− Horacy – wybór pieśni

− William Szekspir Makbet

− Molier Świętoszek

− Jan Wolfgang Goethe Cierpienia młodego Wertera

− Fiodor Dostojewski Zbrodnia i kara

− Joseph Conrad Jądro ciemności

− Albert Camus Dżuma

na poziomie rozszerzonym

jak na poziomie podstawowym, a ponadto:

1. literatura polska

− Jan Kochanowski Treny

− Juliusz Słowacki Kordian

− Witold Gombrowicz Trans-Atlantyk

− Maria Kuncewiczowa Cudzoziemka

− Stanisław Ignacy Witkiewicz Szewcy

2. literatura powszechna

− Dante Boska Komedia – fragmenty Piekła

− Jan Wolfgang Goethe Faust – część I: fragmenty sceny w pracowni (rozmyślania

Fausta o sobie i swoim życiu, rozmowa z Mefistofelesem)

− Franz Kafka Proces

− Michaił Bułhakow Mistrz i Małgorzata

Uwaga: tematy na poziomie rozszerzonym będą zobowiązywać do analizy i interpretacji

utworów spoza wyżej wymienionych, ale utrzymanych w znanej uczniom poetyce

lub konwencji.

CV  Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi  

im. Zbigniewa Herberta w Warszawie

TEMATY NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO

Z JĘZYKA POLSKIEGO

Rok szkolny 2011 / 2012